Bí quyết ôn thi môn Văn đạt điểm 9+ THPT Quốc gia
Bí quyết ôn thi môn Văn đạt điểm 9+ THPT Quốc gia
Môn Ngữ văn – một trong ba môn thi bắt buộc trong kỳ thi THPT Quốc gia – luôn là thử thách lớn đối với nhiều học sinh. Không giống như Toán hay Hóa, môn Văn không thể “học thuộc công thức” hay “tính nhanh để ra kết quả”, mà đòi hỏi cảm xúc, khả năng phân tích, kỹ năng viết và tư duy sáng tạo. Nhiều bạn dù chăm chỉ học thuộc từng trang sách, vẫn loay hoay với câu hỏi: “Làm sao để bài viết của mình đủ sâu sắc, đủ thuyết phục để đạt điểm 9+?”
Thực tế cho thấy, điểm 9–10 môn Văn không phải chỉ dành cho “học sinh chuyên”, mà hoàn toàn có thể đạt được nếu bạn nắm vững kỹ năng phân tích đề, lập dàn ý logic, triển khai luận điểm chặt chẽ và có giọng văn riêng biệt.
Bài viết này sẽ bật mí bí quyết ôn thi môn Văn đạt điểm 9+ trong kỳ thi THPT Quốc gia, từ cách đọc – hiểu đề, viết mở bài ấn tượng, đến việc ôn tập tác phẩm trọng tâm, luyện viết nghị luận xã hội và rèn cảm xúc cá nhân trong từng bài viết.
Nếu bạn đang mong muốn “lật ngược thế cờ” trong môn Văn, hãy đọc đến cuối – vì từng phần dưới đây đều được đúc kết từ kinh nghiệm của các thí sinh đạt 9+ và lời khuyên của giáo viên giỏi Văn trên toàn quốc.
I. Nắm vững cấu trúc đề thi môn Ngữ văn THPT Quốc gia

Cấu trúc đề thi Văn hiện nay gồm 3 phần chính:
1. Đọc hiểu (3 điểm)
Phần này chiếm 30% tổng điểm, thường gồm một đoạn thơ hoặc văn xuôi ngắn. Các dạng câu hỏi phổ biến:
-
Xác định phong cách ngôn ngữ, phương thức biểu đạt.
-
Giải thích nghĩa của từ, câu hoặc hình ảnh trong văn bản.
-
Phân tích biện pháp tu từ, tác dụng.
-
Rút ra thông điệp, liên hệ bản thân.
👉 Mẹo đạt điểm cao:
-
Đọc chậm, gạch chân từ khóa trong đề.
-
Trả lời đúng trọng tâm, tránh lan man.
-
Khi hỏi “thông điệp” → nên viết 3–4 câu thể hiện quan điểm riêng, không chép lại văn bản.
2. Nghị luận xã hội (2 điểm)
Phần này yêu cầu viết đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) bàn về một vấn đề xã hội.
Các chủ đề thường gặp:
-
Lối sống đẹp, trách nhiệm, nghị lực, khát vọng.
-
Giá trị của tri thức, sự tử tế, lòng nhân ái.
-
Vấn đề học đường, mạng xã hội, môi trường sống.
Cấu trúc đoạn văn chuẩn 9+:
-
Câu mở đoạn: Giới thiệu vấn đề.
-
Câu triển khai: Giải thích + Bàn luận + Phản đề.
-
Câu kết: Liên hệ bản thân.
📘 Ví dụ:
“Trong thời đại 4.0, tri thức là nguồn tài nguyên vô giá. Một con người có tri thức không chỉ biết tiếp thu mà còn phải biết vận dụng để tạo ra giá trị cho xã hội.”
3. Nghị luận văn học (5 điểm)
Phần chiếm trọng tâm của bài thi. Đề thường yêu cầu:
-
Phân tích, cảm nhận về nhân vật, hình ảnh, chi tiết nghệ thuật.
-
So sánh hai đoạn thơ hoặc hai tác phẩm.
Cách làm:
-
Xác định yêu cầu đề.
-
Viết mở bài – giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận.
-
Triển khai các luận điểm – mỗi luận điểm là một đoạn văn hoàn chỉnh.
-
Kết bài – khẳng định giá trị tư tưởng, nghệ thuật, liên hệ bản thân.
II. Lộ trình ôn thi môn Văn đạt điểm 9+
1. Giai đoạn 1: Củng cố nền tảng (Tháng 9 – 12)
-
Ôn lại toàn bộ tác phẩm lớp 11 và 12 theo nhóm: thơ, truyện, ký.
-
Viết dàn ý ngắn gọn cho từng tác phẩm: Tác giả – nội dung – nghệ thuật – ý nghĩa.
-
Luyện viết đoạn văn nghị luận xã hội 200 chữ mỗi tuần.
📚 Nguồn tham khảo:
👉 Kho bài giảng Văn lớp 12 – tracnghiemviet.vn
👉 Tổng hợp đề thi Văn các năm – hoc24.vn
2. Giai đoạn 2: Tăng tốc kỹ năng viết (Tháng 1 – 3)
-
Luyện mở bài và kết bài theo từng dạng đề (phân tích, cảm nhận, so sánh).
-
Rèn kỹ năng phân tích dẫn chứng, chọn lọc câu thơ – câu văn đắt giá.
-
Mỗi tuần luyện ít nhất 1 đề nghị luận văn học.
💡 Mẹo nhỏ: Khi viết, hãy chọn 1 câu dẫn độc đáo (thơ, câu nói, trích dẫn) để mở đầu – giúp bài viết nổi bật và gây ấn tượng với giám khảo.
3. Giai đoạn 3: Tổng ôn và luyện đề (Tháng 4 – 6)
-
Làm đề thi thử trong thời gian 120 phút để rèn áp lực thực tế.
-
Tự chấm bài, đối chiếu với barem của Bộ để rút kinh nghiệm.
-
Ghi lại những lỗi sai thường gặp: sai chính tả, thiếu liên kết, trùng ý.
III. Ôn tập tác phẩm trọng tâm Văn học lớp 12
1. Thơ hiện đại Việt Nam
-
Tây Tiến (Quang Dũng): hình tượng người lính hào hoa, bi tráng.
-
Việt Bắc (Tố Hữu): tình cảm cách mạng, ân tình nhân dân.
-
Sóng (Xuân Quỳnh): vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu.
-
Đất nước (Nguyễn Khoa Điềm): tư tưởng nhân dân và tình yêu quê hương.
📖 Kỹ năng phân tích thơ:
-
Chú ý nhịp điệu, hình ảnh, từ láy.
-
Phân tích giọng điệu, cảm xúc chủ đạo.
-
Đưa ra dẫn chứng cụ thể, không kể lại nội dung.
2. Văn xuôi hiện đại Việt Nam
-
Vợ nhặt (Kim Lân): giá trị nhân đạo, tình người trong nạn đói 1945.
-
Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài): sức sống mãnh liệt của con người miền núi.
-
Rừng xà nu (Nguyễn Trung Thành): biểu tượng anh hùng Tây Nguyên.
-
Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu): mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời.
3. Tác phẩm nghị luận – chính luận
-
Nguyễn Đình Chiểu – ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc (Phạm Văn Đồng)
-
Tiếng nói của văn nghệ (Nguyễn Đình Thi)
📘 Lưu ý: Học sinh cần nắm ý chính từng đoạn, luận điểm trọng tâm, và phong cách viết của tác giả.
IV. Kỹ năng viết bài nghị luận xã hội 200 chữ đạt điểm tối đa
Bố cục đoạn văn hoàn chỉnh:
-
Giới thiệu vấn đề (1–2 câu)
“Trong xã hội hiện đại, lòng nhân ái vẫn là thước đo của nhân cách con người.”
-
Giải thích – phân tích – bàn luận (4–5 câu)
Trình bày quan điểm, nêu dẫn chứng thực tế (người thật, sự kiện thật).
-
Phản đề – mở rộng (1–2 câu)
Nêu hiện tượng trái ngược để khẳng định giá trị đúng.
-
Liên hệ bản thân (1 câu)
“Là học sinh, tôi nhận ra rằng sự tử tế chính là gốc rễ của tri thức và thành công.”
📍 Lưu ý: Viết câu ngắn, rõ ý; không lặp từ; tránh lỗi ngữ pháp và chính tả.
V. Mẹo luyện viết nghị luận văn học đạt điểm 9+
-
Nắm chắc đề và lập dàn ý nhanh trong 5 phút đầu.
-
Dùng câu chủ đề ở đầu đoạn văn, giúp giám khảo dễ theo dõi.
-
Dẫn chứng chọn lọc: chỉ dùng 1–2 câu thơ hoặc chi tiết đặc sắc, không kể lại dài dòng.
-
Ngôn ngữ cảm xúc và giàu hình ảnh:
“Người lính Tây Tiến hiện lên giữa mây trời biên giới như ngọn lửa xanh trong đêm, sáng bừng lý tưởng và khát vọng hi sinh.”
-
Kết bài sâu sắc: mở rộng tư tưởng, nêu giá trị nhân văn, liên hệ bản thân.
VI. Tài liệu ôn thi Văn hiệu quả
-
📘 Trắc Nghiệm Việt – Ôn thi Văn THPT Quốc gia miễn phí
-
📗 VnDoc – Tổng hợp đề thi và bài văn mẫu đạt điểm cao
-
📙 Hoc24h – Luyện viết đoạn nghị luận xã hội 200 chữ
-
📕 Tuyensinh247 – Đề thi thử Văn THPT Quốc gia cập nhật 2025
Kết luận
Để đạt điểm 9+ môn Văn THPT Quốc gia, bạn không chỉ cần học thuộc lòng mà phải học hiểu – học cảm xúc – học sáng tạo. Văn học là tấm gương phản chiếu đời sống, là tiếng nói của trái tim, vì vậy bài viết hay là bài viết chân thành và có chiều sâu tư tưởng.
Hãy bắt đầu ngay hôm nay:
-
Lập kế hoạch học tập theo giai đoạn.
-
Viết mỗi ngày 1 đoạn 200 chữ hoặc 1 mở bài.
-
Đọc thêm thơ, văn, báo để mở rộng vốn từ và cách diễn đạt.
Với sự kiên trì, phương pháp đúng và tình yêu dành cho môn học, điểm 9+ Văn không còn là giấc mơ xa vời, mà là kết quả tất yếu của hành trình nỗ lực không ngừng.
Phản hồi từ học viên
5
Bài viết liên quan
So sánh quảng cáo Facebook, TikTok và Google – Nên chọn nền tảng nào năm 2025?
🧠 Công nghệ thần kinh – Khi máy tính hiểu được con người
🔐 An ninh mạng là gì? Vì sao bạn nên biết cách bảo vệ thông tin cá nhân?
Chạy quảng cáo Google Ads chuẩn chuyên gia: Bí quyết chọn từ khóa và tối ưu ROI
Sai lầm thường gặp khi chạy quảng cáo TikTok – Cách khắc phục nhanh nhất
💻 Trí tuệ nhân tạo (AI) là gì? Ứng dụng của AI trong học tập và cuộc sống
Hướng dẫn chạy quảng cáo TikTok Ads hiệu quả: Từ setup đến ra đơn thật
🤖 Robot là gì? Nguyên lý hoạt động đơn giản dành cho học sinh THCS
Cách tối ưu quảng cáo Facebook để giảm chi phí mà vẫn tăng đơn hàng
Hướng dẫn chạy quảng cáo Facebook cho người mới bắt đầu từ A–Z (2025)


