Tạo bởi Trần Văn Điêp|
Học PHP

[Video] Thực hiện đăng nhập tài khoản sử dụng php mysql - khoá học PHP căn bản

Mở bài

Trong thời đại số, việc đăng nhập vào hệ thống là chức năng không thể thiếu của bất kỳ trang web nào, từ website bán hàng, diễn đàn, mạng xã hội đến hệ thống quản lý nội bộ. Nếu bạn đang học lập trình PHP căn bản, việc hiểu rõ cách thực hiện đăng nhập tài khoản sử dụng PHP và MySQL là bước đệm quan trọng giúp bạn tiến xa hơn trong sự nghiệp lập trình web.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu quy trình xây dựng chức năng đăng nhập cơ bản, từ việc kết nối cơ sở dữ liệu MySQL, xác thực người dùng, bảo mật thông tin đăng nhập cho đến quản lý session sau khi đăng nhập.
Bài viết không chỉ giúp bạn hiểu cơ chế hoạt động phía sau màn hình đăng nhập quen thuộc, mà còn hướng dẫn chi tiết từng bước với ví dụ thực tế dễ hiểu. Dù bạn là người mới bắt đầu học PHP hay đang muốn củng cố lại kiến thức nền, nội dung dưới đây chắc chắn sẽ giúp bạn thành thạo kỹ năng lập trình đăng nhập an toàn và chuyên nghiệp.

Tổng quan về chức năng đăng nhập trong PHP MySQL

Cơ chế hoạt động của đăng nhập

Đăng nhập là quá trình người dùng nhập tên đăng nhập (username) và mật khẩu (password) để truy cập vào hệ thống. Về mặt kỹ thuật, quá trình này bao gồm các bước sau:

  1. Người dùng nhập thông tin vào form HTML.

  2. Dữ liệu được gửi đến file xử lý PHP.

  3. PHP truy vấn cơ sở dữ liệu MySQL để kiểm tra thông tin hợp lệ.

  4. Nếu đúng, hệ thống tạo session để lưu trạng thái đăng nhập.

  5. Nếu sai, hiển thị thông báo lỗi hoặc yêu cầu nhập lại.

Việc hiểu rõ quy trình này giúp lập trình viên xây dựng hệ thống bảo mật và hiệu quả hơn, đồng thời dễ dàng mở rộng sang các chức năng như phân quyền, ghi nhớ đăng nhập, hoặc reset mật khẩu.

Thiết kế cơ sở dữ liệu cho hệ thống đăng nhập

Tạo bảng users trong MySQL

Đầu tiên, bạn cần tạo một bảng để lưu thông tin người dùng. Cấu trúc cơ bản có thể như sau:

CREATE TABLE users (
    id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    username VARCHAR(100) NOT NULL UNIQUE,
    password VARCHAR(255) NOT NULL,
    fullname VARCHAR(100),
    email VARCHAR(100),
    created_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

💡 Lưu ý: Mật khẩu không nên lưu dạng text thông thường, mà cần mã hóa bằng hàm password_hash() để tăng cường bảo mật.

Xây dựng form đăng nhập trong PHP

Tạo giao diện HTML đơn giản

Tạo file login.php với giao diện thân thiện, dễ sử dụng:

<!DOCTYPE html>
<html lang="vi">
<head>
    <meta charset="UTF-8">
    <title>Đăng nhập tài khoản</title>
</head>
<body>
    <h2>Đăng nhập hệ thống</h2>
    <form action="process_login.php" method="POST">
        <label>Tên đăng nhập:</label><br>
        <input type="text" name="username" required><br><br>
        <label>Mật khẩu:</label><br>
        <input type="password" name="password" required><br><br>
        <button type="submit">Đăng nhập</button>
    </form>
</body>
</html>

Form này sẽ gửi dữ liệu tới process_login.php để xử lý đăng nhập.

Kết nối PHP với MySQL

Tạo file config.php để quản lý thông tin kết nối, giúp tái sử dụng nhiều lần trong dự án:

<?php
$host = "localhost";
$user = "root";
$pass = "";
$dbname = "php_basic";

$conn = new mysqli($host, $user, $pass, $dbname);

if ($conn->connect_error) {
    die("Kết nối thất bại: " . $conn->connect_error);
}
?>

✅ Mẹo: Khi phát triển dự án lớn, bạn nên tách cấu hình ra một file riêng như trên để dễ dàng bảo trì và tránh trùng lặp code.

Xử lý đăng nhập và xác thực người dùng

File process_login.php

<?php
session_start();
include 'config.php';

$username = $_POST['username'];
$password = $_POST['password'];

// Chuẩn bị câu lệnh truy vấn để tránh SQL Injection
$stmt = $conn->prepare("SELECT * FROM users WHERE username = ?");
$stmt->bind_param("s", $username);
$stmt->execute();
$result = $stmt->get_result();

if ($result->num_rows > 0) {
    $user = $result->fetch_assoc();

    // Kiểm tra mật khẩu đã mã hóa
    if (password_verify($password, $user['password'])) {
        $_SESSION['user'] = $user['username'];
        header("Location: dashboard.php");
        exit();
    } else {
        echo "Sai mật khẩu. Vui lòng thử lại!";
    }
} else {
    echo "Tài khoản không tồn tại!";
}
?>

⚙️ Giải thích:

  • Sử dụng password_verify() giúp so sánh mật khẩu người dùng nhập với mật khẩu đã mã hóa.

  • prepare() và bind_param() bảo vệ khỏi SQL Injection – lỗ hổng bảo mật phổ biến nhất trong lập trình PHP.

Quản lý session sau khi đăng nhập

File dashboard.php

<?php
session_start();

if (!isset($_SESSION['user'])) {
    header("Location: login.php");
    exit();
}

echo "<h2>Chào mừng " . $_SESSION['user'] . " đến với trang quản trị!</h2>";
echo '<a href="logout.php">Đăng xuất</a>';
?>

File logout.php

<?php
session_start();
session_destroy();
header("Location: login.php");
exit();
?>

Session giúp duy trì trạng thái người dùng trong suốt quá trình truy cập website. Khi người dùng đăng xuất, session sẽ bị hủy và họ được chuyển về trang đăng nhập.

Cải thiện bảo mật cho hệ thống đăng nhập PHP

Một hệ thống đăng nhập tốt không chỉ cần hoạt động chính xác mà còn phải an toàn. Dưới đây là một số biện pháp bạn nên áp dụng:

  1. Mã hóa mật khẩu:

    • Sử dụng password_hash() và password_verify() thay vì md5() hay sha1().

  2. Giới hạn số lần đăng nhập sai:

    • Tạo bộ đếm login fail và khóa tài khoản tạm thời nếu vượt quá giới hạn.

  3. Chống tấn công CSRF:

    • Sử dụng token trong form đăng nhập để ngăn request giả mạo.

  4. Bảo vệ session:

    • Dùng session_regenerate_id(true) khi đăng nhập để tránh session fixation.

  5. Sử dụng HTTPS:

    • Mã hóa kết nối để bảo vệ thông tin người dùng khỏi bị đánh cắp trên đường truyền.

Ví dụ mở rộng: Ghi nhớ tài khoản (Remember Me)

Bạn có thể thêm tùy chọn “Ghi nhớ đăng nhập” bằng cách lưu cookie:

if (isset($_POST['remember'])) {
    setcookie("username", $username, time() + (86400 * 30), "/");
}

Và trong login.php, bạn có thể tự động điền giá trị:

<input type="text" name="username" value="<?php echo $_COOKIE['username'] ?? ''; ?>">

⚠️ Lưu ý: Không bao giờ lưu mật khẩu trong cookie, thay vào đó hãy lưu token hoặc mã xác thực an toàn hơn.

Lời khuyên cho lập trình viên PHP mới bắt đầu

  • Hiểu rõ quy trình xử lý dữ liệu: Không chỉ copy code, hãy đọc hiểu từng dòng.

  • Luôn ưu tiên bảo mật: Một ứng dụng có thể hoạt động tốt nhưng nếu lộ dữ liệu, hậu quả sẽ nghiêm trọng.

  • Tạo cấu trúc dự án rõ ràng: Tách riêng file cấu hình, xử lý, giao diện, giúp dễ bảo trì.

  • Thực hành thường xuyên: Hãy tự xây dựng chức năng đăng nhập, đăng ký, phân quyền để rèn kỹ năng thực tế.

Kết luận

Qua bài viết này, bạn đã nắm được toàn bộ quy trình thực hiện đăng nhập tài khoản sử dụng PHP và MySQL – từ thiết kế cơ sở dữ liệu, xây dựng form, xác thực thông tin, đến quản lý session và bảo mật.
Đây là một trong những nền tảng quan trọng của lập trình web bằng PHP, giúp bạn tự tin phát triển các dự án thực tế như website tin tức, thương mại điện tử hay hệ thống quản trị người dùng.
Nếu bạn đang theo học khoá học PHP căn bản, hãy dành thời gian luyện tập ví dụ này, sau đó thử mở rộng bằng cách thêm chức năng đăng ký, đổi mật khẩu, phân quyền user/admin.
Đừng quên: thành công trong lập trình đến từ kiến thức vững chắc và thực hành liên tục. Hãy bắt đầu ngay hôm nay – viết từng dòng code, test từng chức năng, và bạn sẽ thấy PHP không hề khó như tưởng tượng! 🚀

Phản hồi từ học viên

5

Tổng 0 đánh giá

Đăng nhập để làm bài kiểm tra

Chưa có kết quả nào trước đó